Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh làm việc tại Đồng Tháp. Ảnh: VGP/Thành Chung

Các cơ sở mà đoàn công tác của Chính phủ tới làm việc (HTX Tân Tiến và HTX Tân Cường chuyên sản xuất lúa ở huyện Tam Nông), đã cho thấy sự hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ hàng hóa khá rõ ràng.

HTX Tân Tiến (xã Phú Đức) hoạt động trong lĩnh vực tưới tiêu với 987,4 ha đất lúa và cung ứng vật tư nông nghiệp. Các xã viên đều trồng một loại giống lúa và chung một quy trình sản xuất.

Ông Võ Văn Đào, Chủ tịch Hội đồng Quản trị HTX cho biết trước khi thu hoạch lúa, HTX đứng ra ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp, sau đó HTX tiếp tục ký hợp đồng trồng lúa với từng xã viên theo diện tích. Doanh nghiệp bao tiêu sẽ ứng trước 4 triệu đồng/ha cho nông dân trồng lúa và bán lúa cho doanh nghiệp.

Qua 6 vụ lúa liên kết gần đây, các xã viên đã bán 18.859 tấn lúa cho doanh nghiệp với giá bán cao hơn thị trường 200 đồng/kg.

HTX Tân Cường cũng có cách làm tương tự trong trồng lúa, lợi nhuận của bà con nông dân đạt hơn 10 triệu đồng/ha.

Đại diện doanh nghiệp bao tiêu lúa cho 2 HTX nói trên (trong số 8 HTX của toàn tỉnh Đồng Tháp) cho biết doanh nghiệp bao tiêu lúa gạo cho nông dân thông qua HTX bằng hợp đồng. Sau khi xây dựng hợp đồng, các xã viên sẽ được mời đến đến góp ý nhằm tạo đồng thuận cao giữa các bên.

Việc HTX đứng ra ký hợp đồng sản xuất lúa với từng hộ nông dân là phù hợp với chức năng và khả năng hoạt động của HTX. Sau khi thu hoạch, doanh nghiệp sẽ thu mua lúa gạo ruộng và trả tiền cho nông dân ngay tại ruộng.

Nhờ nỗ lực tìm tòi, thực hiện các phương thức sản xuất theo chuỗi mà HTX Tân Cường (xã Phú Cường, huyện Tam Nông) đã có vốn đầu tư kho chứa lúa gạo trị giá 12 tỷ đồng.Ảnh: VGP/Thành Chung

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho rằng hiệu quả của mối liên kết này khá rõ ràng. Phó Thủ tướng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cách thức cho vay theo chuỗi sản xuất, hạn chế cho vay trực tiếp đến từng hộ nông dân.

Tuy nhiên để ngân hàng có thể cho vay theo chuỗi sản xuất thì vấn đề quan trọng nhất là phải làm rõ các mối quan hệ (giữa nông dân với HTX và doanh nghiệp trên cơ sở hợp đồng kinh tế). Ngoài ra, theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, hiện nay, mỗi HTX lại có cách làm khác nhau, không theo một quy chuẩn có tính pháp lý cao nên rất khó để có thể thực hiện cho vay theo chuỗi.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh gợi ý doanh nghiệp bao tiêu lúa cho nông dân ở Đồng Tháp dựa vào điều kiện của địa phương để nghiên cứu việc tự đứng ra hỗ trợ cả vốn, vật tư cho nông dân trong sản xuất. Trên cơ sở đó ngân hàng sẽ lựa chọn doanh nghiệp là đầu mối để cho vay theo chuỗi và xây dựng thành quy chế hợp tác có tính pháp lý cao giữa 3 bên (doanh nghiệp- HTX- nông dân).

Việc doanh nghiệp đứng ra làm đầu mối hỗ trợ nông dân theo Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh, còn là điều kiện để đảm bảo chất lượng và giá cả của “đầu vào” cho sản xuất nông nghiệp gồm giống, vật tư và cả “đầu ra” là thị trường, chất lượng thành phẩm.

*Trong sáng mai (26/6), Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh và lãnh đạo các bộ, ngành sẽ họp với lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp để cho ý kiến về Đề án tái cơ cấu nông nghiệp của riêng Đồng Tháp.

Theo ông Lê Minh Hoan, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, Đề án xác định 5 sản phẩm chủ lực của ngành nông nghiệp tỉnh là lúa gạo, cá tra, vịt và hoa, quả.

Ông Hoan cho rằng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh không phải là xác định diện tích cho mỗi loại sản phẩm mà là nâng cao cao đời sống người nông dân, tăng cường niềm tin của nông dân trong sản xuất đối với chính quyền và doanh nghiệp để phát triển bền vững.

Thành Chung